همایش ملی «نهادهای اجتماعی و همبستگی ملی» از سوی مؤسسه مطالعات ملی و با مشارکت مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی و انجمن ژئوپلتیک ایران، در روز چهارشنبه اول اسفند 1386 در محل تالار علامه جعفری دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد.
پس از تلاوت قرآن و پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران، دکتر مجتبی مقصودی، دبیر علمی این همایش، در سخنان خود به ارائه گزارشی از مراحل مختلف برپایی این همایش از اعلام فراخوان عمومی تا ارزیابی و داوری مقالات ارسال شده و اهداف این همایش، پرداخت. در این همایش که در هشت محور، رابطه همبستگی ملی، با زبان، آموزش، رسانه، دین و مذهب، سیاست، اجتماع، خانواده و اقتصاد، مورد بررسی قرار گرفت، سخنرانان در چهار نشست به ارائه گزارشی از مقالات خود پرداختند. از جمله سخنرانان این همایش، دکتر میرجلال الدین کزازی، دکتر کاووس سیدامامی، دکتر علی مرشدی زاد، دکتر بهاره سازمند، دکتر حاکم قاسمی، دکتر مجتبی مقصودی، دکتر حمید احمدی، دکتر ابراهیم خدایار ، دکتر علی محمد احمدی بودند که در حوزه های مختلف مقالات خود را ارائه کردند. دکتر میرجلال الدین کزازی، استاد دانشگاه علامه طباطبایی، به عنوان اولین سخنران، در مقاله ای با عنوان «زبان پارسی، استوارترین رشته پیوند ایرانیان»، بر این باور بود که زبان نغز و دلاویز پارسی چونان زبان فراگیر دیوانی و فرهنگی و ادبی، در سراسر ایران نه تنها با دیگر زبان ها و گویش های بومی در ستیز و آویز و کشاکش و هماوردی نبوده است، بلکه آنها را نیز یاری می¬رسانیده است، به گونه¬ای که پاره¬ای از شاهکارهای ادب پارسی، ریشه در این گویش ها و زبان های بومی دارند.
دیگر سخنران، دکتر مهناز شایسته فر به رابطه مناسک حج در نگارگری اسلامی و همبستگی و وحدت ملی اشاره کرد. دکتر کاووس سید امامی، عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق (ع) هم در سخنان خود به مخاطرات رسانه¬ای در خدشه وارد کردن به همبستگی ملی پرداخت و با اشاره به نقش مهم رسانه¬های جمعی در برساخته شدن هویت های اجتماعی، به تشریح چگونگی بازنمایی رسانه ای از اقوام مختلف پرداخت. در ادامه دکتر علی مرشدی زاد، استاد دانشگاه شاهد، در سخنان خود با عنوان «نمادها و آیین¬ها در ایران پس از انقلاب اسلامی و نقش آنها در همبستگی ملی» با اشاره به اینکه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ارزش های جدیدی به بار آمد افزود انقلاب اسلامی در برابر ایدئولوژی غرب گرایانه و باستان گرایانه پهلوی، در برخی از نمادهای ملی، تغییراتی ایجاد کرد و نمادها و آیین هایی جدید را جایگزین کرد. وی در ادامه به کاستی های برخی از نمادها و آیین ها اشاره نمود و بر لزوم توجه به این نمادها در فرایند همبستگی ملی، تأکید کرد. دکتر بهاره سازمند، عضو گروه علوم سیاسی دانشگاه یزد در مقاله خود به سیاسگذاری های هویتی در جمهوری اسلامی ایران اشاره نمود و چندین راهکار را برای افزایش انسجام و همبستگی ملی در ایران، از جمله ایجاد اجماع هنجاری، توسعه آگاهی جمعی و شناخت زمینه های عملیاتی تصمیمات و مدیریت صحیح واکنش ها، پیشنهاد نمود. در ادامه دکتر حاکم قاسمی، استادیار علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) و دکتر مجتبی مقصودی عضو هیأت علمی دانشکده علوم علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، به ترتیب در مورد میزان انعکاس و اهمیت همبستگی ملی در کتب فارسی دوره ابتدایی و جایگاه گردشگری در تعمیق همبستگی ملی در ایران سخنرانی کردند. در نشست بعد از ظهر نیز دکتر طاهره احمدی¬پور، در مورد سیاست زبانی ایران در مقابله با فرایند جهانی شدن و مسأله گسترش زبان انگلیسی، مقاله خود را ارائه کرد و بحث چگونگی حفظ ساختار هویت زبان فارسی را همزمان با آموزش صحیح زبان انگلیسی، مهم ارزیابی کرد. دکتر حمید احمدی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران نیز به عنوان سخنران بعدی به جایگاه آموزش عالی ایران در وحدت و همبستگی ایران پرداخت و با اشاره تاریخچه ای از شکل گیری دولت مدرن در ایران و مطرح شدن آموزش به سبک جدید آن، دو مسأله تضاد دین و ملیت و بحث بومی کردن دانشگاه ها را تحولاتی چالش برانگیز در مقوله همبستگی ملی بیان کرد. مقاله بعدی با عنوان «جایگاه هویت ملی در کتاب¬های درسی در آموزش و پرورش» از سوی دکتر ابراهیم خدایار ارائه شد و طی آن نقش آموزش و پرورش و کتاب های درسی در انتقال هویت ملی، با بهره¬گیری از روش کمی و آماری، مورد بررسی قرار گرفت و ضعف اساسی در این بخش، نادیده گرفتن هویت فراملی و حوزه تمدنی ایران بیان شد. پس از آن سید محمد رضایی در مقاله ای به تشریح جایگاه هویت و همبستگی ملی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران پرداخت و یادآور شد مطالعه قانون اساسی نشان می دهد این قانون با تکیه بر دو عنصر اسلامیت و ایرانیت، دیگر ادیان، مذاهب، اقوام و حتی خرده فرهنگ¬های محلی را نیز مورد توجه قرار داده است. مهدی نعلبندی،سخنان بعدی، به نقش رسانه ها در تقویت یا تضعیف لهجه ایرانی زبان آذری اشاره نمود و آخرین سخنران دکتر علی محمد احمدی، عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس، نیز به نقش خصوصی سازی در تقویت همبستگی ملی با رویکرد افزایش سرمایه اجتماعی اشاره و تأثیر سیاست های خصوصی سازی را در گسترش سرمایه اجتماعی و به تبع آن، تقویت اتحاد و همبستگی ملی را مورد ارزیابی قرار داد. در پایان این همایش، دکتر علی کریمی (مله)، استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه مازندران و به عنوان یکی از اعضای هیأت رئیسه جلسه بعد از ظهر، به جمع¬بندی یافته های همایش پرداخت. مجموعاً تعداد 130 چکیده مقاله و 60 مقاله به این همایش ارسال شد که 100 چکیده مقاله در مجموعه چکیده های همایش چاپ شد و از میان مقالات ارسالی نیز، مقالات برتر در نشریه علمی ـ پژوهشی مطالعات ملی چاپ خواهند شد.
تهیه کننده:ایمان حسین قزل ایاق
7 اسفند 1386
همایش ملی «نهادهای اجتماعی و همبستگی ملی» از سوی مؤسسه مطالعات ملی و با مشارکت مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی و انجمن ژئوپلتیک ایران، در روز چهارشنبه اول اسفند 1386 در محل تالار علامه جعفری دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد.
پس از تلاوت قرآن و پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران، دکتر مجتبی مقصودی، دبیر علمی این همایش، در سخنان خود به ارائه گزارشی از مراحل مختلف برپایی این همایش از اعلام فراخوان عمومی تا ارزیابی و داوری مقالات ارسال شده و اهداف این همایش، پرداخت. در این همایش که در هشت محور، رابطه همبستگی ملی، با زبان، آموزش، رسانه، دین و مذهب، سیاست، اجتماع، خانواده و اقتصاد، مورد بررسی قرار گرفت، سخنرانان در چهار نشست به ارائه گزارشی از مقالات خود پرداختند. از جمله سخنرانان این همایش، دکتر میرجلال الدین کزازی، دکتر کاووس سیدامامی، دکتر علی مرشدی زاد، دکتر بهاره سازمند، دکتر حاکم قاسمی، دکتر مجتبی مقصودی، دکتر حمید احمدی، دکتر ابراهیم خدایار ، دکتر علی محمد احمدی بودند که در حوزه های مختلف مقالات خود را ارائه کردند. دکتر میرجلال الدین کزازی، استاد دانشگاه علامه طباطبایی، به عنوان اولین سخنران، در مقاله ای با عنوان «زبان پارسی، استوارترین رشته پیوند ایرانیان»، بر این باور بود که زبان نغز و دلاویز پارسی چونان زبان فراگیر دیوانی و فرهنگی و ادبی، در سراسر ایران نه تنها با دیگر زبان ها و گویش های بومی در ستیز و آویز و کشاکش و هماوردی نبوده است، بلکه آنها را نیز یاری می¬رسانیده است، به گونه¬ای که پاره¬ای از شاهکارهای ادب پارسی، ریشه در این گویش ها و زبان های بومی دارند.
دیگر سخنران، دکتر مهناز شایسته فر به رابطه مناسک حج در نگارگری اسلامی و همبستگی و وحدت ملی اشاره کرد. دکتر کاووس سید امامی، عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق (ع) هم در سخنان خود به مخاطرات رسانه¬ای در خدشه وارد کردن به همبستگی ملی پرداخت و با اشاره به نقش مهم رسانه¬های جمعی در برساخته شدن هویت های اجتماعی، به تشریح چگونگی بازنمایی رسانه ای از اقوام مختلف پرداخت. در ادامه دکتر علی مرشدی زاد، استاد دانشگاه شاهد، در سخنان خود با عنوان «نمادها و آیین¬ها در ایران پس از انقلاب اسلامی و نقش آنها در همبستگی ملی» با اشاره به اینکه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ارزش های جدیدی به بار آمد افزود انقلاب اسلامی در برابر ایدئولوژی غرب گرایانه و باستان گرایانه پهلوی، در برخی از نمادهای ملی، تغییراتی ایجاد کرد و نمادها و آیین هایی جدید را جایگزین کرد. وی در ادامه به کاستی های برخی از نمادها و آیین ها اشاره نمود و بر لزوم توجه به این نمادها در فرایند همبستگی ملی، تأکید کرد. دکتر بهاره سازمند، عضو گروه علوم سیاسی دانشگاه یزد در مقاله خود به سیاسگذاری های هویتی در جمهوری اسلامی ایران اشاره نمود و چندین راهکار را برای افزایش انسجام و همبستگی ملی در ایران، از جمله ایجاد اجماع هنجاری، توسعه آگاهی جمعی و شناخت زمینه های عملیاتی تصمیمات و مدیریت صحیح واکنش ها، پیشنهاد نمود. در ادامه دکتر حاکم قاسمی، استادیار علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) و دکتر مجتبی مقصودی عضو هیأت علمی دانشکده علوم علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، به ترتیب در مورد میزان انعکاس و اهمیت همبستگی ملی در کتب فارسی دوره ابتدایی و جایگاه گردشگری در تعمیق همبستگی ملی در ایران سخنرانی کردند. در نشست بعد از ظهر نیز دکتر طاهره احمدی¬پور، در مورد سیاست زبانی ایران در مقابله با فرایند جهانی شدن و مسأله گسترش زبان انگلیسی، مقاله خود را ارائه کرد و بحث چگونگی حفظ ساختار هویت زبان فارسی را همزمان با آموزش صحیح زبان انگلیسی، مهم ارزیابی کرد. دکتر حمید احمدی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران نیز به عنوان سخنران بعدی به جایگاه آموزش عالی ایران در وحدت و همبستگی ایران پرداخت و با اشاره تاریخچه ای از شکل گیری دولت مدرن در ایران و مطرح شدن آموزش به سبک جدید آن، دو مسأله تضاد دین و ملیت و بحث بومی کردن دانشگاه ها را تحولاتی چالش برانگیز در مقوله همبستگی ملی بیان کرد. مقاله بعدی با عنوان «جایگاه هویت ملی در کتاب¬های درسی در آموزش و پرورش» از سوی دکتر ابراهیم خدایار ارائه شد و طی آن نقش آموزش و پرورش و کتاب های درسی در انتقال هویت ملی، با بهره¬گیری از روش کمی و آماری، مورد بررسی قرار گرفت و ضعف اساسی در این بخش، نادیده گرفتن هویت فراملی و حوزه تمدنی ایران بیان شد. پس از آن سید محمد رضایی در مقاله ای به تشریح جایگاه هویت و همبستگی ملی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران پرداخت و یادآور شد مطالعه قانون اساسی نشان می دهد این قانون با تکیه بر دو عنصر اسلامیت و ایرانیت، دیگر ادیان، مذاهب، اقوام و حتی خرده فرهنگ¬های محلی را نیز مورد توجه قرار داده است. مهدی نعلبندی،سخنان بعدی، به نقش رسانه ها در تقویت یا تضعیف لهجه ایرانی زبان آذری اشاره نمود و آخرین سخنران دکتر علی محمد احمدی، عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس، نیز به نقش خصوصی سازی در تقویت همبستگی ملی با رویکرد افزایش سرمایه اجتماعی اشاره و تأثیر سیاست های خصوصی سازی را در گسترش سرمایه اجتماعی و به تبع آن، تقویت اتحاد و همبستگی ملی را مورد ارزیابی قرار داد. در پایان این همایش، دکتر علی کریمی (مله)، استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه مازندران و به عنوان یکی از اعضای هیأت رئیسه جلسه بعد از ظهر، به جمع¬بندی یافته های همایش پرداخت. مجموعاً تعداد 130 چکیده مقاله و 60 مقاله به این همایش ارسال شد که 100 چکیده مقاله در مجموعه چکیده های همایش چاپ شد و از میان مقالات ارسالی نیز، مقالات برتر در نشریه علمی ـ پژوهشی مطالعات ملی چاپ خواهند شد.
تهیه کننده:ایمان حسین قزل ایاق
http://www.irdc.ir/news.asp?id=3048